Giới thiệu
Tin tức - sự kiện
Chủ trương-Chính sách
Các dân tộc thiểu số trong tỉnh
Lịch công tác
Thủ tục hành chính
Văn bản QPPL
Tin đọc nhiều nhất
THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP BẢO TỒN PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ BẢN SẮC VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG CỦA CÁC DÂN TỘC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC
KHAI THÁC CÓ HIỆU QUẢ CÁC NGUỒN LỰC ĐỂ TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN VÀ HỖ TRỢ THANH NIÊN
Nghị định số 05/2011/NĐ-CP của Chính phủ về Công tác dân tộc
Xây dựng và triển khai chương trình, chính sách, đề án dân tộc giai đoạn 2011-2015
Tăng cường công tác dân vận trong giai đoạn hiện nay
bản tin bdt

Ngày đăng tin: 03-10-2011
 
THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP BẢO TỒN
PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ BẢN SẮC VĂN HÓA TRUYỀN
THỐNG CỦA CÁC DÂN TỘC TRÊN ĐỊA BÀN
 
             
Văn hóa truyền thống là bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc, là kết tinh làm nổi bật nét đặc trưng văn hóa dân tộc, thể hiện thông qua các hoạt động, sinh hoạt lễ hội, phong tục tập quán, tín ngưỡng…
* Thực trạng giá trị bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.
Có thể nói từ rất xa xưa, Bình Phước đã là một vùng đất có nhiều tộc người sinh sống như: Stiêng, Khmer, Mnông, Mạ… đến sau những năm 70 của thế kỷ XX khi đất nước được hoàn toàn thống nhất, có một số tộc người ở phía Bắc di cư vào như: Tày, Nùng, Dao… Tính đến ngày 31/12/2010, tỉnh có 41 thành phần dân tộc với 902.646 khẩu, trong đó dân số các dân tộc thiểu số (DTTS) là 177.966 khẩu chiếm 19,71% dân số toàn tỉnh. Trong những năm gần đây, được sự quan tâm hỗ trợ đầu tư của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực của các ngành, các cấp chính quyền địa phương, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của tỉnh luôn duy trì ở mức khá cao. Bộ mặt nông thôn đã có nhiều khởi sắc, đời sống văn hóa tinh thần của người dân từng bước được nâng lên. Tuy nhiên cùng với sự phát triển chung của xã hội, sự giao lưu kinh tế, văn hóa trong sinh hoạt đời sống hàng ngày giữa các dân tộc, các tộc người với nhau đã tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến những nét văn hóa đặc trưng của từng dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.
Nét đặc trưng của văn hóa DTTS tỉnh Bình Phước là văn hóa dân tộc Stiêng, một trong những dân tộc sinh sống lâu đời trên địa bàn tỉnh với dân số chiếm 47,4% dân số DTTS của tỉnh. Nền văn hóa của người Stiêng Bình Phước có những nét tương đồng với những dân tộc Mnông, Mạ... anh em và cả những đặc trưng văn hóa mang đậm nét riêng biệt với kho tàng làn điệu dân ca, sử thi đồ sộ. Người S’tiêng cũng như bao dân tộc sống ở vùng cao, cuộc sống của họ sớm gắn bó với rừng, khai thác rừng và đất rừng để duy trì cuộc sống và sự phát triển của mình. Do ảnh hưởng của tập quán du canh du cư, hoạt động sản xuất của người Stiêng chủ yếu dựa vào tự nhiên là chính và mang đậm tính cộng đồng dưới sự điều hành của một người có uy tín gọi là già làng, cùng nhau khai thác một vùng đất rừng, cùng tiến hành gieo trồng vào các thời gian như nhau, cùng giúp đỡ lẫn nhau trong sản xuất, săn bắn, hái lượm... (khi săn bắt được thú rừng thì chia đều cho tất cả các thành viên trong cộng đồng…). Họ tự sản xuất ra các công cụ, dụng cụ phục vụ sản xuất nông nghiệp chủ yếu (như: rìu, cuốc, sà gác, lưỡi hái…), những vật dụng sinh hoạt thường nhật (như: gùi, xá, dệt vải thổ cẩm...).
Hiện nay, trong cộng đồng người S’tiêng còn lưu giữ, kể cho nhau nghe rất nhiều truyện cổ tích, đặc biệt là loại truyện kể có liên quan đến địa danh và rất nhiều câu truyện kể, thơ, ca khúc, điệu múa, sử thi dân gian được lưu truyền cho các thế hệ theo hình thức truyền miệng. Các thể loại văn học như truyện kể, thơ ca, sử thi… mang tính nhân văn, triết lý xã hội, giáo dục con người sống, chiến đấu, lao động, học tập theo gương ông cha đi trước và nhất là giáo dục ý thức tự tôn dân tộc, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình. Cồng chiêng, Kèn, Sáo của người S’tiêng chuyền tải nhiều cảm xúc tâm trạng khác nhau đến người nghe và nó được xem là yếu tố không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Stiêng, đặc biệt là đánh cồng chiêng với ngôn ngữ và sắc thái âm nhạc đặc trưng. Những món ăn đậm nét văn hóa ẩm thực truyền thống của những con người gắn bó với núi rừng như: Canh thụt, Canh bồi, Cơm ống, Rượu cần… Tuy nhiên cũng như các dân tộc khác những nét văn hóa này đang có nguy cơ bị mất đi do nhiều yếu tố và nguyên nhân khác nhau.
Thực hiện Nghị quyết TW5 (khoá VIII) của Đảng về giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc; Nghị quyết Trung ương 7 (khóa IX) của Đảng về công tác dân tộc; Nghị định số 05/2011/NĐ-CP của Chính phủ về công tác dân tộc, trong những năm qua Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo các ngành, các cấp phối hợp triển khai thực hiện nhiều đề án về bảo tồn, phát triển văn hoá các dân tộc thiểu số làm tốt công tác nghiên cứu, sưu tầm, giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc; thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền phổ biến đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với người dân, thông qua đó bước đầu đã có nhiều chuyển biến trong nhận thức và hành động, đáp ứng ngày một tốt hơn yêu cầu và nhiệm vụ bảo tồn văn hóa các dân tộc gắn với phát triển toàn diện về kinh tế, chính trị, xã hội trên địa bàn tỉnh ngày một bền vững.
Tuy nhiên công tác bảo tồn văn hoá truyền thống của đồng bào DTTS ở Bình Phước cũng còn nhiều vấn đề cần phải thống nhất các giải pháp để bảo tồn và phát triển, nhất là văn hóa truyền thống của các dân tộc bản xứ (Stiêng, Mnông, Khmer…) còn nhiều vấn đề cần quan tâm giải quyết, đặc biệt là đối với dân tộc S’tiêng là dân tộc đặc trưng của tỉnh Bình Phước. Cụ thể ở một số lĩnh vực sau: 
- Trình độ dân trí của các dân tộc bản xứ thấp. Dân tộc Stiêng chưa có chữ viết, dân tộc Mnông và Khmer đã có chữ viết nhưng phần lớn người dân không được học. Chữ Phổ thông (chữ Quốc ngữ) hiểu biết rất hạn chế đối với người lớn tuổi;
- Phát xuất từ trình độ nhận thức thấp, đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn, một bộ phận đồng bào DTTS bản xứ còn sống khép kín, tư tưởng dân tộc hẹp hòi, mặc cảm, tự ti, thiếu ý chí vươn lên, thiếu ý thức tự tôn dân tộc, định kiến với các dân tộc khác cùng cư trú trong cộng đồng dân cư.
- Hiện tượng truyền đạo trái phép của một số đạo giáo lạ dẫn đến một bộ phận lớn đồng bào DTTS đi theo đạo với những đức tin mới đã làm mai một (vô tình hoặc cố ý) những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc mình.
- Nhận thức nói chung, hiểu biết về chính sách, pháp luật nói riêng của đồng bào còn hạn chế Cuộc sống đa phần khó khăn, đồng bào thiếu niềm tin vào chính bản thân mình; tâm lý của người dân tộc thiểu số bình đẳng, cả tin, thực tế, cụ thể, đơn giản, ỷ lại, dựa dẫm vào cộng đồng, xã hội; có nhiều hủ tục lạc hậu gây tốn kém. Trong quá trình hoà nhập với xã hội, gặp khó khăn trong việc thay đổi tập quán sinh sống, thay đổi phương thức làm ăn, bị sự tác động mạnh của cơ chế thị trường. Bên cạnh đó, đồng bào dễ bị kích động, lôi kéo, lợi dụng. Từ đó đã dễ dàng từ bỏ các phong tục, tập quán, các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp để đi theo các đạo giáo lạ, làm mất đi bản sắc văn hoá dân tộc, trái với truyền thống đạo đức của dân tộc, quên đi nguồn gốc của mình; phá vỡ mối quan hệ xã hội thôn sóc, hình thành một mối quan hệ mới là tập hợp những người có cùng tôn giáo gây xa cách, mất đoàn kết trong cộng đồng;
- Sự xâm nhập ồ ạt của tư tưởng văn hóa ngoại lai, lối sống thực dụng, duy ý trí đã đưa lớp thanh niên DTTS tiếp cận nhanh chóng với những trào lưu mới, với lối sống hưởng, thụ xa rời các phong tục, tập quán truyền thống;
- Sự chi phối của nền kinh tế thị trường trong việc tổ chức các sự kiện, các lễ hội văn hóa truyền thống ngày càng bị thương mại hóa, thiếu vắng sự sáng tạo văn hóa của các tầng lớp nhân dân, các tác phẩm văn hóa, văn học truyền thống ngày một mai một;
- Lực lượng nghệ nhân dân gian ngày càng thiếu vắng, người lớn mất dần, các giá trị nghệ thuật không được ghi chép, truyền dạy cho thế hệ sau (thất truyền)…
Mặt khác đội ngũ cán bộ làm công tác văn hoá vùng DTTS tuy đã được hình thành nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu cần thiết. Hoạt động thiết chế văn hóa vùng đồng bào DTTS còn hạn chế, các hoạt động văn hóa, nghệ thuật tổ chức không được thường xuyên, còn sơ sài, khoảng cách về mức hưởng thụ văn hóa giữa các vùng thành thị và nông thôn còn chênh lệch rất lớn. Cơ sở vật chất, sản phẩm, phương tiện văn hóa phục vụ đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân ở vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc ít người còn thiếu và lạc hậu... đã ảnh hưởng lớn đến việc bảo tồn văn hóa dân tộc trên địa bàn, nhất là các giá trị văn hóa tinh thần mang đậm bản sắc văn hóa đồng bào.
Những yếu tố trên đã tác động ảnh hưởng không nhỏ đến công tác bảo tồn, phát huy các giá trị bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Từ những thực trạng đã nêu ở trên, chúng ta cần phải có những giải pháp để giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc tỉnh Bình Phước trong thời gian tới.
*  Một số giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc tỉnh Bình Phước.
Để giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc tỉnh Bình Phước nhằm thực hiện chính sách: Bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng tiến bộ giữa các dân tộc, xin nêu một số nội dung, giải pháp trong thời gian tới như sau:
- Tiếp tục quán triệt và đưa Nghị quyết Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 5 (khóa VIII) vào cuộc sống của người dân, đặc biệt là đối với đồng bào các DTTS trên địa bàn tỉnh với mục tiêu “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”.
+ Phải xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, là động lực của sự phát triển kinh tế - xã hội. Bởi vì, văn hóa biểu hiện sức sống, sức sáng tạo, sức phát triển, sức mạnh tiềm tàng và bản lĩnh của một dân tộc được thể hiện qua truyền thống và hệ giá trị đặc trưng cho bản sắc dân tộc.
+ Trước hết, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo tồn văn hóa các DTTS gắn với việc phát triển kinh tế, chính trị, xã hội vùng dân tộc và miền núi;
+ Thực hiện mở các lớp tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ trong lĩnh vực văn hóa, nhất là ở cấp cơ sở để nâng cao nhận thức, chuyên môn nghiệp vụ về bảo tồn văn hóa dân gian.
+ Giải quyết đồng bộ vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo trong công tác dân tộc và mặt trận văn hóa.
+ Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, đoàn thể từ tỉnh xuống cơ sở và đồng bào các dân tộc về văn hóa và nhiệm vụ bảo tồn và phát huy văn hóa các dân tộc; phát huy tinh thần chủ động, tích cực nỗ lực của đồng bào và vai trò tự quản của cộng đồng các dân tộc trong quá trình bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc mình.
- Hỗ trợ đào tạo nghề, xây dựng các làng nghề truyền thống như mây tre đan, dệt thổ cẩm, rượu cần phục vụ các khu du lịch vùng DTTS & MN. Tỉnh ta đang xây dựng lại làng văn hóa Sóc Bom Bo, khu di tích lịch sử Tà Thiết, khu du lịch sinh thái Bù Lạch, núi Bà Rá... cần phải có đội ngũ hướng dẫn viên du lịch là thanh niên dân tộc bản xứ và những sản phẩm hàng hóa đặc trưng của dân tộc địa phương phục vụ du khách, để vừa tạo việc làm nâng cao thu nhập cho người dân vừa giữ gìn văn hóa bản sắc dân tộc.
- Hỗ trợ, phục dựng các lễ hội truyền thống và duy trì tổ chức theo định kỳ tạo sân chơi và khuyến khích tinh thần, khả năng sáng tác cho các tầng lớp nhân dân. Ngành Văn hóa cần hỗ trợ xây dựng những kịch bản sử thi dân tộc S’tiêng trong quá trình phục dựng, lưu giữ và phát triển (kết hợp giữa truyền thống và hiện đại..). Tổ chức các lễ hội theo từng địa phương, từng cấp, thu hút và tuyển dụng các thế hệ nghệ nhân trong việc lưu truyền văn hóa trong đồng bào dân tộc Bình Phước. Hỗ trợ xây dựng hoàn thiện thiết chế văn hóa cơ sở, duy trì các hoạt động giao lưu và phát triển văn hóa thể thao các DTTS.
- Mở rộng, khuyến khích việc dạy và học chữ của đồng bào DTTS; Biên soạn và lưu giữ các tác phẩm văn học lưu truyền cho các thế hệ mai sau. Ngành giáo dục đào tạo cần biên soạn bổ sung bộ sách giáo khoa, đào tạo chữ viết S’tiêng từ bộ từ điển S’tiêng – Việt, Việt – S’tiêng để người S’tiêng có chữ viết của dân tộc mình; xây dựng, đưa chương trình phổ biến văn hóa truyền thống các dân tộc vào trong nhà trường.
- Lựa chọn và xây dựng các mô hình thí điểm ở các thôn ấp, sóc ở cấp xã, sau đó nhân rộng mô hình xã điểm, sửa chữa nâng cấp cơ sở và chất lượng hoạt động của các nhà sinh hoạt cộng đồng thôn, ấp. Tiếp tục thực hiện chính sách khuyến khích xã hội hóa và tạo điều kiện để các cá nhân, tổ chức doanh nghiệp đầu tư phát triển kinh tế vùng gắn với việc khai thác và sử dụng các giá trị văn hóa dân tộc nhằm bảo tồn, phát huy văn hóa các DTTS một cách hiệu quả. Song song với công tác phục dựng các lễ hội văn hóa truyền thống cần đẩy mạnh công tác giáo dục, bảo tồn tiếng nói, chữ viết của người DTTS của tỉnh.
- Tổ chức tốt đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số các cấp ở địa phương theo định kỳ, tư liệu hóa các văn bản sau mỗi kỳ đại hội làm tài liệu tuyên truyền và giảng dạy.
- Tập hợp, tạo điều kiện, giúp cho các nghệ nhân giỏi nghề, có tâm huyết có sân chơi để sinh hoạt, sáng tác và truyền nghề Đồng thời, hỗ trợ kinh phí và có chế độ thù lao cho các nghệ nhân để mở lớp nghệ thuật ca hát, múa, ngâm thơ, sử thi, đánh cồng chiêng, đàn sáo... nhằm lưu truyền cho các thế hệ sau, nâng cao lòng tự hào của dân tộc, ý thức bảo tồn văn hóa cội nguồn, nâng cao ý thức tự tôn dân tộc.
- Văn hóa phải thâm nhập sâu vào các lĩnh vực kinh tế - xã hội; bảo đảm sự gắn kết giữa nhiệm vụ phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng Đảng là then chốt với không ngừng nâng cao văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội. Tạo nên sự phát triển đồng bộ của ba lĩnh vực trên chính là điều kiện quyết định đảm bảo cho sự phát triển toàn diện và bền vững của đất nước. Như vậy, bất kỳ nhiệm vụ nào đều phải quan tâm đến văn hóa.
- Nhà nước cần quan tâm tăng mức đầu tư cho văn hóa, bảo đảm đủ kinh phí cho các chương trình mục tiêu phát triển văn hóa. Đẩy mạnh công tác sưu tầm, tiếp tục tiến hành phục hồi và giữ gìn các sinh hoạt văn hóa, các lễ hội, các ngành nghề truyền thống… song song với việc xây dựng chiến lược dài hạn cho việc bảo tồn và phát huy văn hóa các dân tộc. Tăng cường hợp tác, giao lưu văn hóa để quảng bá văn hóa các dân tộc trong phạm vi trong và ngoài tỉnh, quốc gia và quốc tế, nhằm xây dựng các chương trình nghiên cứu, bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc trên địa bàn một cách hiệu quả.
- Cần làm tốt việc xây dựng quy chế hoạt động của Hội đồng già làng, tăng cường giáo dục và giám sát của Hội đồng già làng với các cộng đồng DTTS; làm tốt công tác vận động đồng bào DTTS tham gia xây dựng và thực hiện các quy ước thôn, ấp trên cơ sở kế thừa tính tích cực của các luật tục phù hợp và cụ thể hóa các quy định của pháp luật, trong đó khẳng định giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc và cương quyết giữ gìn, phát huy và phát triển các giá trị văn hóa đặc sắc đó.
- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, đánh giá: Hằng năm tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả triển khai các nội dung của Đề án. Định kỳ tổ chức sơ kết, tổng kết nhằm đánh giá rút ra bài học kinh nghiệm và điều chỉnh các nội dung triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh - quốc phòng, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái ở nông thôn. Xây dựng và phát triển văn hóa nông thôn theo hướng văn minh, hiện đại trên cơ sở bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình thực hiện CNH-HĐH đất nước.Phát triển kinh tế gắn với giữ vững bản sắc văn hóa mỗi dân tộc, cần xây dựng các chủ trương, chính sách ở tầm vĩ mô để quản lý tổ chức lễ hội một cách nhất quán, trên cơ sở tôn trọng các giá trị truyền thống, phần “mở” của văn hóa truyền thống các dân tộc trong giai đoạn hiện nay phải được khai thác các yếu tố văn hóa dân gian, đậm đà bản sắc dân tộc kết hợp với hiện đại và hội nhập có chọn lọc./.
                             Huỳnh Thanh – Trưởng Ban Dân tộc.
Quoc Su
  Gửi email In thông tin
CÁC TIN KHÁC

ĐỜI SỐNG ĐỒNG BÀO DÂN TỘC Ở BÌNH PHƯỚC SAU 15 NĂM TÁI LẬP VÀ PHÁT TRIỂN
2/21/2012 8:57:38 AM
CÔ GÁI TRUYỀN DẠY LÀN ĐIỆU DÂN CA XÊ TIÊNG 10/3/2011 9:56:24 AM
Nội dung các Bản tin BDT năm 2011 9/28/2011 8:01:04 AM
Tăng cường công tác dân vận trong giai đoạn hiện nay
8/15/2011 2:02:49 PM
Nghị định số 05/2011/NĐ-CP của Chính phủ về Công tác dân tộc 5/26/2011 2:56:55 PM
KHAI THÁC CÓ HIỆU QUẢ CÁC NGUỒN LỰC ĐỂ TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN VÀ HỖ TRỢ THANH NIÊN 5/26/2011 2:28:02 PM
Video Clips
Sự kiện
TỔNG KẾT CÁC CHƯƠNG TRÌNH PHỐI HỢP GIỮA BAN DÂN TỘC VỚI CÁC SỞ, BAN NGÀNH
Kế hoạch tăng cường PCT UBND cho 62 huyện nghèo
Đầu tư thiết bị phục vụ quản lý nội dung thông tin phát thanh, truyền hình và báo điện tử
Đăng nhập
Hỗ trợ trực tuyến
Nguyễn Huy Hoàng
0909880016
Website liên kết
Thống kê truy cập